NEURENBERG, DUITSLAND
Ik wist niet dat het zo erg was
Een paar brandbommen en die oude gebouwen zijn weg
Er staat een muur tussen het oude en het nieuwe Neurenberg Die is uit
Van wanneer is die muur, Schmidt? - Uit 1219, meneer
Hier hielden de nazi's hun bijeenkomsten, hè?
Hier kwamen ze samen: Hitler, Goebbels, allemaal
Duizenden, vanuit heel Duitsland
Moet hij echt steeds claxonneren?
Je hoeft niet steeds te claxonneren
U kent uw taak?
Kijk, een stukje van het oude Duitsland
Senator Burkette - Kapitein Byers, rechter Haywood
Byers is uw adjudant
Secretaris, gids, verbindingsman Alles
Dit is uw personeel, Mr en Mrs Halbestadt
Goedemiddag - Goedemiddag, meneer de rechter
U kent uw chauffeur, Schmidt - Ik sta dag en nacht voor u klaar
We zullen de rest laten zien Dan
Dit is de ontvangstruimte
Gemeubileerde woonkamer De studeerkamer is daar
Beneden zijn twee slaapkamers en boven nog drie
De meubels zijn deels antiek, deels van het leger
De piano is wat versleten, maar 't is een echte Bechstein
Prachtig uitzicht, niet?
Senator, ik heb niet zoveel nodig
Als de regering iets doet, gebeurt 't goed
Wie heeft hier gewoond? - Een nazi-generaal
Moet de rechter nog meer weten?
Hebt u nog vragen?
Je bent van West Point, hè?
Wat is je voornaam? - Harrison Harry
Harry, ik ben geen militair Dat formele gedoe staat me tegen
Zou 't heel ernstig zijn als je me gewoon met rechter of Dan aansprak?
Inkopen doen we bij de intendance Er is te weinig eten in de winkels
Hier is een kopie van de aanklacht
Ik hoop dat u hier prettig zit
Hier zou de hele staat Maine nog prettig zitten
Mijn kantoor zit naast het uwe in het paleis van Justitie
Heb ik drie bedienden nodig? Ik voel me net een idioot
Zij hebben er ook baat bij Ze eten namelijk hier
Ik heb drie bedienden nodig
Ik ben blij dat we iemand van jouw kaliber hier hebben
Ik was de enige in Amerika die deze taak aankon
Ik was niet eerste keus, nog geen tiende keus Dat weet jij ook
Ga maar na: Hitler, Goebbels en Göring zijn weg, zelfmoord
We gaan nu artsen, zakenlui en rechters berechten
Volgens sommigen moet je ze niet eens berechten
Vandaar het gebrek aan kandidaten
Ze hebben mij helemaal uit de rimboe van Maine gehaald
Je hebt er toch geen spijt van? - Nee, hoor
Maar ik weet hoe de vlag erbij hangt
De processen moeten doorgaan, vooral tegen de rechters
Hopelijk kan ik 't aan
Dat zit wel goed
Nou, neem 't ervan Geniet van dit huis zolang 't kan
Je zult 't flink druk krijgen - Bedankt
Tot morgen
Zullen we dit naar boven brengen?
Ja, graag
Ik neem die wel - Laat u mij maar, alstublieft
Daar zijn ze
De zitting is geopend
God zegene de VS en dit edelachtbare tribunaal
De verdachten worden voorgeleid
De microfoon wordt bij de verdachte Emil Hahn gehouden
Emil Hahn, wordt u bijgestaan door een advocaat?
Onschuldig
De vraag was of u een advocaat had
Jawel
Acht u zichzelf schuldig of onschuldig aan de tenlastelegging?
Onschuldig op alle punten
Friedrich Hofstetter
Hebt u een advocaat?
Jawel - Acht u zich schuldig of onschuldig?
U kunt gaan zitten
Werner Lammpe
Hebt u een advocaat?
Ja, natuurlijk Ik heb een advocaat
Acht u zichzelf schuldig of onschuldig?
U kunt gaan zitten
Ernst Janning
Hebt u een advocaat?
Ernst Janning, hebt u een advocaat?
Ik vertegenwoordig de verdachte
Wat is uw reactie op de tenlastelegging?
Acht u zichzelf schuldig of onschuldig?
Mag ik me tot het hof richten?
De verdachte erkent het gezag van dit tribunaal niet
Dat merken we aan als 'onschuldig'
De officier zal zijn requisitoir houden
Rustig aan, jochie
In deze bijzondere zaak worden de verdachten beschuldigd van feiten
die in naam der wet gepleegd zijn
Deze mannen, samen met hun overleden of voortvluchtige collega's,
belichamen de rechtspraak, of wat daarvoor doorging, in het Derde Rijk
De verdachten waren als rechters werkzaam tijdens het Derde Rijk
Daarom moet u als rechters achter de tafel
een oordeel uitspreken over rechters in de beklaagdenbank
En zo hoort het ook
Want alleen een rechter weet dat een hof veel meer is dan een rechtszaal
Het is een proces en een denkwijze
Het is het huis der wet
De verdachten wisten dat ook terdege
In hun gewaden hebben ze het recht in Duitsland verdraaid en verkracht
Meneer de officier, let u op het lampje De tolk kan u niet volgen
Ze hebben de rechtspraak in Duitsland verdraaid en verkracht
Dat alleen al is zonder meer misdadig
Maar er wordt hen geen rekenschap gevraagd
voor schending van de grondwet of het weigeren van een eerlijk proces
Ze zullen terecht moeten staan
voor moord,
gewelddadigheden,
foltering,
wreedheden
Ze dragen, met de leiders van het Derde Rijk,
verantwoording voor de boosaardigste,
schokkendste misdrijven uit de geschiedenis
Hen treft misschien meer blaam dan anderen
omdat ze al volwassen waren voordat Hitler aan de macht kwam
Ze zijn niet op jonge leeftijd geïndoctrineerd door de nazi-leer
Als opgeleide volwassenen omarmden ze de ideologieën van het Derde Rijk,
toen juist zij pal hadden moeten staan voor de rechtsstaat
Zij zullen de gerechtigheid ervaren die ze anderen onthielden
Ze worden berecht op basis van de bewijzen die hier ter tafel komen
Dat was alles
Herr Rolfe geeft zijn pleidooi voor de verdediging
Heren rechters
Het is niet alleen een grote eer,
maar ook een uitdaging
voor een advocaat
om dit tribunaal in zijn taak bij te staan
De hele beschaafde wereld zal dit proces op de voet volgen
Want dit is geen gewoon proces,
in welke zin des woords dan ook
Het doel van dit tribunaal
gaat verder dan het opleggen van straf aan enkele personen
Het gaat om de hernieuwde wijding van de tempel der gerechtigheid
Er moeten nieuwe rechtsregels komen waar de hele wereld aan gehouden is
Hoe moeten die regels worden bepaald?
Die worden bepaald
door een heldere evaluatie van de verantwoordelijkheid voor de delicten
in de tenlastelegging van de officier
Om met de vermaarde Amerikaanse jurist Oliver Holmes te spreken:
'Die verantwoording vindt men niet alleen in onomstreden documenten'
'Die vindt men in overwegingen van politieke of sociale aard'
'Die vindt men voor alles in het karakter van personen'
Wat is het karakter van Ernst Janning?
Hoe zag zijn leven eruit?
Hij is in 1885 geboren
In 1907 werd hij meester in de rechten
Werd in 1914 rechter in Oost-Pruisen
Na WO I heeft hij mede de grondwet van de Weimar-republiek opgesteld
Hij verwierf internationale faam als jurist,
en als schrijver van studieboeken, die nog wereldwijd gebruikt worden
In 1935 werd hij minister van Justitie in Duitsland
Als Ernst Janning schuldig geacht wordt, heeft dat zekere implicaties
Een rechter stelt geen wetten op
Hij voert de wetten van zijn land uit
De uitspraak 'Mijn land, goed of fout'
is gedaan door een grote Amerikaanse patriot
Het gaat ook op voor een Duitse patriot
Had Ernst Janning de wetten van zijn land moeten uitvoeren?
Of had hij moeten weigeren en een verrader moeten worden?
Dit is de kwestie die aan dit proces ten grondslag ligt
De verdediging wil net zo graag de schuldvraag beantwoorden
als de officier
Want niet alleen Ernst Janning staat hier terecht
Maar het hele Duitse volk
De zitting is tot nader order verdaagd
Byers kan die stukken straks wel in de dossiers doen
Een nogal belastend requisitoir van kolonel Lawson, niet?
Zijn die mannen echt verantwoordelijk te houden voor al die punten?
Ik zit hier nu twee jaar
Verantwoordelijkheid is geen vastomlijnd begrip
Wat doe je dit weekend? - M'n vrouw en ik gaan naar Luik
Daar is niks te beleven
M'n zoon zat in het 101ste Hij ligt daar op de Amerikaanse begraafplaats
Neem me niet kwalijk
Tot maandag, Dan
Ga je mijn kant op? - Ik blijf nog even
Ik krijg nog wat stukken van Byers
Hier zijn de rapporten, meneer
Kapitein, kun je die boeken van Ernst Janning regelen?
Het zijn er heel wat - Ik wil ze allemaal
En een kopie van de grondwet van Weimar Zou dat lukken?
Hoe lang zit je hier al? - Twee jaar
Dat is aardig lang
Heb je hier vrienden?
Duitse vrienden?
Een meisje?
Haar ouders waren nazi's, maar toen was ze pas acht
Dat vroeg ik niet - Nee, maar misschien denkt u 't wel
Ik dacht: Laat ik haar zelf maar indoctrineren
Had u nog iets? - Nee, ik loop even de stad in
In de oude stad kunt u bier en worst krijgen
Verstaat u Engels? - Een beetje
Wat zei ze? - Ze zei: 'Tot ziens, opa'
Wordt u goed behandeld? - Jawel
We hebben vrienden met contacten met de Amerikaanse autoriteiten
Ik kan 't melden als 't niet zo is - Ik word goed behandeld
Dr Janning
dit is een pijnlijke situatie
Ik weet dat u me niet als raadsman wilde U wilde niemand
Maar ik moet u iets zeggen Wilt u me aanhoren?
Ik wil uw zaak met de grootste waardigheid behartigen
Ik doe geen beroep op het sentiment of op de genade van het hof
Het spel wordt volgens hun eigen regels gespeeld
We zullen zien of ze de moed hebben om een man als u te veroordelen
Naar mijn inzicht
is de zaak vooral gebaseerd op de sterilisatiedecreten
en de Feldenstein-Hoffman-affaire
Dr Janning, ik moet u iets vertellen
Ik heb u altijd bewonderd, al toen ik een jonge rechtenstudent was
De gedachte dat ik misschien ooit hetzelfde zou kunnen bereiken als u
heeft me in de oorlog op de been gehouden
U was iemand tegen wie we allemaal opkeken
Was dat alles, Herr Rolfe?
Dr Wieck, kent u de verdachte Ernst Janning?
Ja, die ken ik wel - In welke hoedanigheid?
We hebben samen op het ministerie van Justitie gewerkt, van 1929 tot 1935
Kende u hem voor die tijd al? - Ja, hij was een student van me
Kende u hem goed? Was hij een protégé van u?
Waarom?
Hij gaf altijd blijk van veel intelligentie
Hij was begiftigd met de scherpe geest van een groot jurist
Dr Wieck, kunt u ons op basis van uw eigen ervaringen schetsen
wat de positie van een rechter was in het Duitsland van voor Adolf Hitler?
Een rechter was in die tijd volledig onafhankelijk
Kunt u het eventuele contrast beschrijven
met de periode van het nationaal-socialisme sinds 1933?
Rechters werden gehouden aan zaken buiten de objectieve rechtspraak
Ze moesten zich houden aan wat nodig was om het land te beschermen
Legt u eens uit
Rechters dienden vooral handelingen tegen de staat te bestraffen
in plaats van de zaak objectief te benaderen
Veranderde er nog meer?
Het recht op beroep werd afgeschaft
Het Hooggerechtshof werd vervangen door volksrechtbanken
Het begrip 'ras' werd voor het eerst een juridisch begrip
Wat was daar het gevolg van?
Het gevolg?
Dat de rechtspraak werd overgegeven
in handen van een dictatuur
Dr Wieck - Ik wil graag iets vragen
Hebben de leden van de rechterlijke macht geprotesteerd?
Sommigen wel Zij namen ontslag of werden tot ontslag gedwongen
Anderen pasten zich aan de nieuwe situatie aan
Was de rechterlijke macht zich bewust van de consequenties?
Aanvankelijk niet, denk ik
Later werd het wel duidelijk voor iedereen die ogen en oren had
Beschrijft u de veranderingen binnen het strafrecht eens
Kenmerkend was een steeds toenemende inflatie van de doodstraf
Mensen werden veroordeeld
louter omdat ze Pools of joods waren, of politiek ongewenst
Er kwamen nieuwe nationaal-socialistische maatregelen
zoals sterilisatie van hen die als asociaal werden aangemerkt
Moesten rechters in 1935 'n speciaal teken op hun ambtsgewaad dragen?
Bij decreet van de Führer
moesten rechters het hakenkruis op hun gewaad dragen
Hebt u dat embleem gedragen? - Nee, ik zou me diep schamen
Hebt u in 1935 ontslag genomen? - Ja zeker
Heeft Ernst Janning 'n hakenkruis op z'n gewaad gedragen?
Ja
Dat was het Dank u wel
Herr Rolfe
Herr Justizrat Dr Wieck,
u had het over wat 'nodig was om het land te beschermen'
Hoe was de situatie toen de nazi-partij aan de macht kwam?
Welke situatie?
Werd er op grote schaal honger geleden?
Was er sprake van binnenlandse verdeeldheid?
Was er een communistische partij?
Was het de op twee na grootste partij van Duitsland?
Heeft het nationaal-socialisme op sommige punten verbetering gebracht?
Ja, maar tegen een hoge prijs
Wilt u zich alstublieft tot de vragen beperken?
Kon een rechter dan geen hakenkruis dragen
en toch in het landsbelang werken?
Nee, dat was onmogelijk
U hebt van 1935 tot 1943 geen deel uitgemaakt van de rechterlijke macht,
uit eigen vrije wil
Zou 't kunnen zijn dat u 'n vertekend beeld van justitie hebt gekregen?
Nee, dat kan niet
Hoe kunt u over zaken oordelen als u er niet bij betrokken was?
Ik had veel vrienden in de rechterlijke macht
Er waren tijdschriften en boeken
Uit tijdschriften en boeken?
Juist
U noemde 'nieuwe nationaal- socialistische maatregelen,
zoals sterilisatie'
Weet u dat sterilisatie geen nieuwe vinding was,
maar al jaren als middel werd ingezet tegen zwakzinnigen en criminelen?
Dat weet ik
Weet u dat er in veel landen voorstanders van zijn?
Ik ben niet ingevoerd in dergelijke wetten
Dan zal ik u er een voorlezen
Dit is een uitspraak van een hooggerechtshof
die een dergelijke wet in een ander land mogelijk maakt
Ik citeer:
'Vaak wordt voor 't algemeen belang een beroep gedaan op de sterksten'
'Waarom dan niet op hen die het land toch al ondermijnen,
zodat onbekwaamheid beperkt wordt'
'In plaats van ze criminelen te laten verwekken of ze te laten verhongeren,
kan de samenleving hun verspreiding met medische middelen voorkomen'
'Drie generaties imbecielen zijn genoeg'
Klinkt dit u nu bekend in de oren? - Nee, zeker niet
Dat ligt ook niet erg voor de hand
Deze uitspraak maakt de sterilisatiewet in Virginia in de VS mogelijk
en is gedaan door die vermaarde jurist,
rechter van het Hooggerechtshof, Oliver Wendell Holmes
Dr Wieck, kunt u nog steeds volhouden
dat sterilisatie 'een nationaal- socialistische vinding' was?
Jawel,
omdat het nooit eerder tegen politieke tegenstanders was gebruikt
Kent u een geval waarin iemand om politieke redenen is gesteriliseerd?
Ik weet dat het is gebeurd - Dat is geen antwoord op de vraag
Kent u een dergelijke zaak? - Ik ken geen specifieke details
Ik vraag of u een dergelijke zaak uit de eerste hand kent
Nee, niet persoonlijk
Dank u wel
Dr Wieck,
kent u de aanklacht zoals die tegen Ernst Janning is opgesteld?
Jawel
Kunt u oprecht beweren dat hij er verantwoordelijk voor is?
Ja zeker
Acht u zichzelf vrij van enige blaam?
Zeker
Dr Wieck, hebt u de eed van trouw voor ambtenaren van 1934 afgelegd?
Bezwaar, meneer de rechter
De getuige hoeft niet te antwoorden Hij staat niet terecht
Heel Duitsland staat terecht nu Ernst Janning is aangeklaagd
De verantwoordelijkheid dient overal gezocht te kunnen worden
Bezwaar afgewezen
Hebt u de eed van trouw voor ambtenaren van 1934 afgelegd?
Dat deed iedereen - Dat interesseert ons niet
We willen weten wat u hebt gedaan
Lees die eed uit de Juristenzeitung van maart 1933 eens voor
'Ik zweer de leider van het Duitse Rijk, Adolf Hitler, gehoorzamen'
'Ik zal de wetten in acht nemen en getrouw mijn plicht vervullen'
ledereen zweerde dat
Dat was verplicht
Maar u bent zo scherpzinnig U zag het toch allemaal aankomen?
U zag dat Duitsland te gronde zou gaan aan het nazisme
'Dat zag iedereen die ogen en oren had'
Besefte u niet welke betekenis het zou hebben gehad
als u en uw collega's geweigerd hadden om de eed af te leggen?
Dan had Hitler nooit de absolute macht kunnen veroveren
Waarom hebt u dat niet gedaan? Dr Wieck, waarom niet?
Kunt u dat uitleggen?
Ging het om uw pensioen? Was dat belangrijker dan uw land?
Ik protesteer tegen dit verhoor en verzoek dat 't genegeerd wordt
Het gaat toch om de schuldvraag? - Ik heb bezwaar gemaakt
Gaat het de officier niet om schuld?
Het gaat om meer dan schuld aan het afleggen van een eed van trouw
Eén ding kon zelfs de geoliede Duitse machine niet verwoesten
De slachtoffers Een ongekend aantal slachtoffers zal hier
Orde
Het tribunaal zal zulke uitbarstingen niet tolereren
We zijn hier om het recht zijn loop te geven
Ik heb bezwaar gemaakt - Dat is afgewezen
De getuige mag gaan
Ooit iets van Janning gelezen? - Ik geloof 't niet
De betekenis van het recht - Boeiend?
Alle boeken van Janning zijn boeiend
Ze schetsen 'n tijdsbeeld De hoop en verlangens leken wel op de onze
Dit gaat over de ondertekening van de Weimar-grondwet
'Voor ons ligt een Duitsland zonder wapens of strijd,
waar mensen kunnen leven in plaats van sterven'
'Een land met een doel, vrij en menselijk,
dat 't beste in een mens bovenbrengt'
Kan iemand die zoiets schrijft, deel hebben aan sterilisaties en moord?
Er zijn hier wel meer onbegrijpelijke dingen gebeurd
Maar de officier zal elke aantijging moeten staven
wil ik een man als Janning veroordelen
Heren, ik ga ervandoor Ga je mee, Ken?
Over de inperking van rechten - Morgen
M'n vrouw geeft morgen een feestje in het Grand Hotel Je bent uitgenodigd
En ze wil wel vrouwelijk gezelschap voor je regelen
Ze denkt dat je eenzaam bent - Nee, dank je, Curtiss
Vrouwen willen altijd koppelen - Ik kom alleen
En jij, Ken? - M'n vrouw en ik zijn bezet
Welterusten
Mrs Halbestadt, mag ik
Dit is madame Bertholt
Dit is rechter Haywood
Madame Bertholt heeft hier gewoond Ze kwam nog wat spullen ophalen
Ik wist niet dat ze zou komen - Dat is mijn verantwoording
Ik had hier wat spullen opgeslagen tot ik voldoende ruimte had
Dat vindt u toch niet erg?
U mag wel zien wat ik meeneem - Dat is niet nodig
Dan neem ik dit mee Dank u, Mrs Halbestadt
Laat mij maar Ik draag het wel naar buiten
Tot ziens
Het is zwaar Allemaal boeken en foto's waar alleen ik iets aan heb
Breng Mrs Bertholt even naar huis
Hebt u 't naar uw zin? - Zeker
De tuin vond ik altijd 't fijnst
Als de rotstuin goed verzorgd wordt, kunt u er in de zomer van genieten
Ik ga voorin zitten
Tot ziens
Karolinenstrasse 115
Gaat u zitten
Mrs Halbestadt, u hebt toch voor Mrs Bertholt gewerkt?
Inderdaad - Hoe lang heeft ze hier gewoond?
Madame Bertholt?
Haar familie heeft hier generaties lang gewoond
Kwam u iets halen?
O ja, ik wilde een boterham klaarmaken
Die maken wij wel Wat u maar wilt
Nee, ik doe het thuis zelf ook
Wat wilt u erop? Ik heb ham, kaas en leverworst
Kaas is lekker
Erg aardig van u
Mr Halbestadt, hoe was het leven onder het nationaal-socialisme?
Hoe het was? - Ja, het dagelijks leven
Ik ken heel veel mensen zoals u
U bent goede mensen Dat geloof ik best
Hoe was het voor u onder Hitler?
Mr Halbestadt en ik zijn niet politiek
Maar u hebt vast wel gemerkt dat er bepaalde dingen aan de hand waren
Er gebeurde van alles Er waren parades
Hitler en Goebbels kwamen hier elk jaar
Hoe ging dat?
We zijn nooit bij bijeenkomsten geweest
Dit is geen verhoor Ik ben alleen nieuwsgierig Ik wil 't graag weten
Hier is uw boterham - Dank u wel
Alstublieft
Dachau ligt hier niet zo heel ver uit de buurt
Had u enig idee wat zich daar afspeelde?
Daar wisten we niks van
Hoe kunt u nou vragen of wij daar iets van af wisten?
Neem me niet kwalijk
We zijn maar doodgewone mensen
Een zoon is gesneuveld en een dochter is bij een bombardement omgekomen
We zijn in de oorlog bijna verhongerd
Het was vreselijk voor ons
Dat geloof ik zeker
Hitler heeft ook wel wat goede dingen gedaan
Ik zal niet zeggen dat hij niks goeds heeft gedaan
Hij heeft de Autobahn aan laten leggen Hij heeft voor werk gezorgd
We zullen niet zeggen dat hij niks goeds heeft gedaan
Maar die andere dingen
Wat hij de joden zou hebben aangedaan, wisten we niet
De meeste Duitsers niet
En als we het wel hadden geweten
wat hadden we dan kunnen doen?
Mrs Halbestadt zei toch dat u het niet wist?
Hoe reageerde Mrs Bertholt op al die dingen?
Madame Bertholt is een geweldige vrouw
Dat geloof ik Hoe zit 't met haar man?
Hij zat in het leger
Wat is er met hem gebeurd?
Hij was verdachte in de Malmedy-zaak
Generaal Bertholt Karl Bertholt
Hij is geëxecuteerd
Ja, dat weet ik
Dan staat er dat fotograaf Rudolf Lenz
zich binnen twee weken moet melden bij een van de genoemde ziekenhuizen
voor 'een medische behandeling'
Dan document nummer 488, betreffende de naaister Anni Münch
Hierin staat het volgende:
'De rechtbank van Frankfurt am Main oordeelt
dat Anni Münch gesteriliseerd moet worden'
'Ze dient zich binnen twee weken in een dezer ziekenhuizen te melden'
'Als zij zich niet vrijwillig meldt, zal er dwang worden toegepast'
Document 449, ondervragingen in de Duitse en Engelse tekst,
betreffende de boerenknecht Meyer Eichinger
Ik maak bezwaar tegen deze documenten
Het eerste tribunaal achtte deze documenten niet toelaatbaar
zonder onafhankelijk bewijs van hun authenticiteit
Bezwaar toegewezen
Meneer de rechter, mag ik de verdediging een vraag stellen?
Is bewijs van sterilisatie wel toelaatbaar als er 'n getuige is?
De officier roept Rudolf Petersen op als getuige
Steek uw rechterhand op Ik zweer bij God almachtig
dat ik de waarheid zal spreken en niets zal verzwijgen
Dat zweer ik
Wilt u uw naam en woonplaats zeggen?
Rudolf Petersen Frankfurt am Main Gretweg, Nummer sieben
Wanneer bent u geboren? - Op 20 mei 1914
Wat is uw beroep?
Bakkersknecht Ik ben bakkersknecht
Leven uw ouders nog?
Waaraan zijn ze overleden?
Zijn ze een natuurlijke dood gestorven?
Ja, een natuurlijke dood
Van welke politieke partij was uw vader lid?
Van de communistische partij
Denkt u eens goed na
Is u en uw familie iets ongewoons overkomen in 1933,
voordat de nazi's aan de macht kwamen?
Ik doel op een gewelddadig voorval
Hoe oud was u toen? - Negentien
Kunt u vertellen wat er gebeurde?
Een paar mannen van de SA kwamen ons huis binnen
en maakten de ramen en de deur kapot
Ze zeiden dat we verraders waren en wilden m'n vader in elkaar slaan
Wat gebeurde er toen?
M'n broers en ik schoten te hulp
Er ontstond een vechtpartij
We wisten ze eruit te werken en toen hebben we hen in elkaar geslagen
en aan de politie overgeleverd
Heeft de politie iets gedaan? - Nee
Waarom niet?
Het was in de tijd van de landelijke verkiezingen
Toen de nationaal-socialisten aan de macht kwamen?
Mr Petersen,
wat gebeurde er na 1933, toen de nazi's aan de macht waren?
Ik kreeg werk op een boerderij,
maar daarvoor moest ik op een vrachtwagen rijden
Ik ben naar de gemeente gegaan om een rijbewijs te halen
En wat gebeurde daar?
Toen moest ik bij een beambte komen
Had u ooit eerder met die beambte van doen gehad?
Het was een van de mannen die ons huis waren binnengevallen
Wat zei hij van uw aanvraag?
Hij zei dat er een keuring moest komen
Waar moest die keuring plaatsvinden?
In de rechtbank van Stuttgart
Wie was de president van die rechtbank?
Rechter Hofstetter
Wat gebeurde er in de rechtszaal?
Ze vroegen m'n volledige naam en dergelijke
Wat vroegen ze nog meer?
Ze vroegen wanneer Adolf Hitler en Dr Goebbels geboren waren
En wat zei u toen?
Ik zei dat ik het niet wist en dat het me ook niet kon schelen
Hebben ze nog meer vragen gesteld?
Nee Ze zeiden dat ik na tien dagen bericht zou krijgen
Juist
Mr Petersen, ik wil u graag iets laten zien
Herkent u dat?
Zou u 't alstublieft willen voorlezen?
'Rechtbank van Stuttgart'
'De bakker Rudolf Petersen, geboren op 20 mei 1914,
zoon van spoorwegbeambte Hans Petersen,
moet gesteriliseerd worden'
Wilt u de laatste alinea voorlezen?
'Hij dient zich daartoe binnen twee weken te melden
in een van genoemde ziekenhuizen'
'Als hij zich niet vrijwillig meldt,
zal er dwang worden toegepast'
Wie heeft de brief ondertekend?
'President van de rechtbank Hofstetter'
Leest u eens wat er onder de handtekening staat
Eronder?
'Op gezag van Ernst Janning,
minister van Justitie'
Meneer de rechter,
mag de verdediging het dossier van Mr Petersen zien?
Wat deed u toen u die brief kreeg?
Ik ben gevlucht Ik ben naar de boerderij van een vriend gegaan
En bent u teruggekeerd?
U zegt? - Bent u teruggekeerd?
En wat gebeurde er toen?
Toen kwam de politie
Waar bent u toen heen gebracht?
Mr Petersen, zou u misschien iets harder kunnen praten?
Naar het ziekenhuis
Wat is er in 't ziekenhuis gebeurd? - Daar hebben ze me gehouden
De verpleegster die
Nou ja, ze kwam binnen
Ze moest me klaarmaken voor de operatie
Ze zei dat ze het allemaal zo vreselijk vond
En toen kwam de dokter binnen die me zou gaan
En hij zei ook dat hij het vreselijk vond
Bent u daadwerkelijk gesteriliseerd?
Dank u wel, Mr Petersen
Dat was alles
U mag uw koptelefoon afdoen als u dat wilt
U zei dat u bakkersknecht was Klopt dat?
Ja, dat klopt
Wat hebt u nog meer gedaan?
Ik heb voor m'n vader gewerkt
Wat deed uw vader? - Hij werkte bij het spoor
Ja, maar wat deed hij precies?
Hij deed de spoorbomen omhoog en omlaag
bij de spoorwegovergang, voor het verkeer
En u had het over uw broers
Hoeveel broers hebt u? - Vijf
En hoeveel zussen? - Vier
Dus u was thuis met z'n tienen?
Wat voor werk doen uw broers?
Ze zijn arbeiders
Allemaal?
Juist
U zei dat de rechtbank u twee vragen stelde,
de geboortedata van Hitler en Dr Goebbels Klopt dat?
Dat klopt
Wat vroegen ze nog meer?
Verder niks
Weet u het zeker?
Hebben ze niks over uw opleiding gevraagd?
Bezwaar
De getuige heeft de vraag al beantwoord
Bezwaar toegewezen
Mag ik u eens vragen, Mr Petersen
Mag ik eens vragen
hoe lang u op school hebt gezeten?
Zes jaar
Waarom niet langer? - Ik moest gaan werken
Vond u zichzelf vroeger een vlotte leerling?
Het is lang geleden Ik weet
Misschien kon u niet meekomen en bent u daarom van school gegaan
Bezwaar Zijn schoolprestaties staan los van wat hem is overkomen
De gezondheidsrechtbank moest de geestelijk onbekwamen steriliseren
Bezwaar afgewezen
Kon u wel of niet goed meekomen met de andere leerlingen?
Ik wil verwijzen naar het schoolrapport van Mr Petersen
Hij bleef zitten en werd in een klas met trage kinderen geplaatst
U zei dat uw ouders een natuurlijke dood waren gestorven
Aan welke aandoening is uw moeder overleden?
Ze had het aan haar hart
Vertoonde uw moeder aan het eind merkwaardig gedrag?
Hier staat dat uw moeder leed aan 'n erfelijke vorm van zwakzinnigheid
Dat is niet waar
Hoe komt de gezondheidsrechtbank in Stuttgart dan tot die conclusie?
Dat zeiden ze alleen maar om me te kunnen opereren
Zeiden ze dat alleen maar?
Mr Petersen, er bestond een simpele test die de rechtbank afnam
bij alle gevallen van geesteszwakte
U zegt dat u destijds niets gevraagd is, dus misschien kan het nu even
Maak een zin met de woorden 'haas', 'jager' en 'veld'
Bezwaar
Was de rechtbank in Stuttgart eender samengesteld als hier?
Ik begrijp het niet
Was er publiek bij?
Bezwaar afgewezen
Haas, jager, veld, Mr Petersen
Doet u maar rustig aan
Haas, jager, veld
Ze hadden hun oordeel al
Toen ik de rechtszaal binnenkwam, hadden ze hun oordeel al klaar
Ik lag in het ziekenhuis, als een misdadiger
Ik kon niks zeggen, ik kon niks doen
Ik moest daar maar liggen
M'n moeder
wat u over haar zegt
Ze was een dienstbode, ze werkte heel hard
Ze was een hard werkende vrouw Het is niet eerlijk wat u daar zegt
Ik zal 't laten zien Ik heb een foto van haar
Ik wil 'm graag laten zien
Ziet u zelf maar
Zegt u het dan
Was ze zwakzinnig?
Mijn moeder
Was ze zwakzinnig?
Nou?
Het is mijn plicht om het tribunaal erop te wijzen
dat de getuige zichzelf niet onder controle heeft
Dat weet ik
Sinds die dag,
ben ik geen schim meer van wie ik was
Het tribunaal weet niet hoe u vroeger was
Daar kan 't ook nooit achter komen Het heeft alleen uw woord
De zitting is verdaagd
Het Openbaar Ministerie wemelt van de jonge radicalen als Lawson
Is Lawson dat?
Hij was een persoonlijke protégé van FDR
FDR had ook niet-radicale vrienden - Noem er eens een
Wendell Wilkie
Wou je hem conservatief noemen?
Ik vraag me wel eens af in welk kamp jij zit
Dat zal ik vertellen Ik ben een rasechte Republikein
met groot ontzag voor Franklin Roosevelt
O, zo een
Max
Max Perkins Ken je die? - Niet dat ik weet
Hij zit bij United Press
Wat doe jij hier? - Ik dacht dat je stampij ging maken
Zoveel heb ik niet gedronken
Pardon Dit is rechter Ives
Mrs Ives - Hoe maakt u het?
Rechter Haywood, Mrs Bertholt - We kennen elkaar
Komt u bij ons zitten? - Heel graag
Max, ga jij hier zitten?
Je artikel over Mrs Bertholt vond ik erg goed
Het waren de woorden waarmee zij haar man verdedigde
Ga je deze processen ook verslaan?
Ik zou 'n artikel over de Neurenberg- processen nu nergens kunnen slijten
Hoezo niet? - Het boeit de Amerikanen niet meer
De oorlog is pas twee jaar voorbij - Dat klopt
Wilt u iets bestellen? - Even zien Nog een bier, Dan?
Nee, ik wil graag iets anders proberen
Neem eens een Sonnenberg of een Schwalbenwinkel, de streekwijnen
Ja, dat lijkt me wel wat Een glas Sweisenwinkel
U ook? - Ja, graag
Houden wij het bij bier? - Best
Bent u laatst nog goed thuisgekomen?
Die auto was wel een uitkomst
U spreekt zeer goed Engels
Dank u M'n man en ik hebben twee jaar in Amerika gewoond
Hebt u al iets van Neurenberg kunnen zien?
Niet veel meer dan de weg van mijn huis naar het paleis van Justitie
En een paar zaken die historisch verband houden met de zaak
Nazi-zaken U moet ook andere dingen in Neurenberg bekijken
Er is genoeg te zien, museums die we proberen te restaureren
Volgende week is er een pianoconcert in de oude opera
Arthur Reiss Hij was al vroeg voor Hitler gevlucht
We hebben 'm teruggehaald Het belooft heel wat
Hebt u zin om mee te gaan? - Heel graag
Ik regel een kaartje bij de kassa Ik zit in het comité
Heel erg bedankt - Graag gedaan
Ik heb een doel met de Amerikanen, zoals Mr Perkins weet
Welk doel dan?
Jullie laten zien dat we niet allemaal monsters zijn
Goedenavond, kolonel - Majoor Radnitz
Goedenavond, Mrs Bertholt
Excuseert u mee - U bent er net
Ik moet weg Neem me niet kwalijk Het was aangenaam
Er ligt een kaartje klaar bij de kassa
Dank u wel - Tot ziens
Mrs Bertholt is niet bijzonder gecharmeerd van mij
Ik heb haar man vervolgd
Veel mensen zeggen dat Bertholt nu niet ter dood was veroordeeld
Dat zal best
Er zijn ook vast mensen
die vinden dat alle gevangenen in Neurenberg vrij horen te zijn
Pardon
Ik heb een glaasje te veel op, zoals u ongetwijfeld gemerkt hebt
Door die toestand met Mr Petersen ben ik wat van slag
Drie bier en Schwalbenwinkel
Lekker bier Bier maken kunnen ze hier wel
Weet u wat het probleem is met Amerikanen?
We zijn geen echte bezetters We zijn beginners, we kunnen 't nog niet
We komen hier aan en wat zien we?
We zien een prachtig land En het is ook echt prachtig
We zien de eeuwenoude cultuur
We zien de gemtliche charme,
en de charme van mensen zoals Mrs Bertholt
Door ons minderwaardigheidscomplex vergeven en vergeten we snel
We geven de ander het voordeel van de twijfel Dat is typisch Amerikaans
We hebben de grootste oorlogsmachine sinds Alexander de Grote verslagen
En nu nemen de padvinders het over
Het punt met u is dat u het hele land wilt aanklagen
Dat geeft u wel voldoening,
maar het is onpraktisch en weinig eerlijk
Weinig eerlijk?
'Haas',
'jager',
'veld'
Ja, laten we eerlijk zijn
De haas werd doodgeschoten door de jager in het veld Heel simpel
Kolonel, we moeten maar 's gaan - We mogen hier niet over praten
Nee, we zijn eerlijke, correcte Amerikanen
We mogen natuurlijk geen moment buiten ons boekje gaan
Er zijn helemaal geen nazi's in Duitsland Wist u dat?
De Eskimo's hebben hier de macht gegrepen en alle ellende veroorzaakt
De Duitsers konden er niks aan doen Het waren die Eskimo's
Neem me niet kwalijk
Tot ziens, kolonel
Mag ik uw aandacht? Sorry dat ik even stoor
Deze officieren moeten naar hun eenheid:
Majoor McCarthy, majoor Citron, majoor Cantor,
kapitein Byers, kapitein Connell,
kapitein Douglas, kapitein Wolfe, majoor Booth en majoor Rice
Dank u Danst u maar verder
Harry, wat is er aan de hand?
De Russen zitten in Tsjechoslowakije
We sturen een paar eenheden - Wat gaat er gebeuren?
Ik weet het niet
Elsa Scheffler
'President Truman liet direct de militaire opleiding verlengen'
'Hij maakt zich grote zorgen over de Westerse landen
gezien de dreiging uit het oosten'
Herr Janning, hebt u gehoord wat er in de krant staat?
Net wat Hitler zei: 'De overlevingsstrijd tussen oost en west'
Hij wist het
Ze zullen wel zien dat we wisten wat we deden
Ze kunnen ons niet veroordelen en tegelijk om hulp vragen
We moeten één front vormen De zaak komt nu in de cruciale fase
Wat een vrolijke tijden, Herr Hahn
Ooit was u al blij als ik me verwaardigde om u te groeten
Nu we hier samen zitten, gaat u me ineens vertellen wat ik moet doen
U moet met ons optrekken
Duitsers moeten elkaar niet afvallen We hebben een gezamenlijk doel
Luister goed Ik heb vreselijke dingen meegemaakt in mijn leven
Maar het allerergste is dat ik hier nu zit met mannen zoals u
Ik heb niets gemeen met fanatici als u
U maakte deel uit van hetzelfde regime
U hebt 't gesteund, net als wij En u hebt nog iets gemeen met ons
U bent Duitser
Goedenavond Hebt u genoten? - Zeker Heel erg
Zal ik u afzetten? - Ik woon vlakbij
Ik wilde gaan lopen Loopt u een stukje mee?
Graag Ik heb de auto niet nodig Ik loop met Mrs Bertholt mee
Zal ik op u wachten?
Ik blijf wel op u wachten
Duitsers zingen graag, ongeacht de situatie
Dat heb ik gemerkt
Zingen Amerikanen ook in kroegen? Ik weet het niet meer
Nee, we doen vrij stuurs in kroegen
Jammer dat u geen Duits verstaat
De tekst is prachtig Heel droevig
Veel droeviger dan de Engelse tekst
'De Duitse soldaat weet dat hij z'n meisje kwijtraakt
en z'n leven verliest'
'De lantaarn brandt elke avond Hij kent je pas en je manier van lopen'
'Hij brandt elke avond, maar ik ben al lang vergeten'
'Mocht mij iets overkomen,
wie staat er dan met jou
onder de lantaarn, met jou,
Lili Marleen'
Hoe ziet uw leven in Amerika eruit? Hebt u een gezin?
Ik heb een dochter en zij heeft vier kinderen
U bent vast heel trots op ze - Ja zeker Dat geef ik toe
En uw vrouw? - Die is al een paar jaar dood
En u? Hebt u kinderen?
U hebt vast een hoge positie in Amerika
Dat valt wel mee Ik ben arrondissementsrechter
En zelfs dat al een jaar niet meer
Bent u met pensioen? - Gedwongen, door de kiezer
Worden rechters gekozen in Amerika?
In sommige staten wel - Dat wist ik niet
Dat is één kant van ons juridisch stelsel
Ik vond 't een positieve kant, tot ik verslagen werd
Het lag vast aan de kiezer en niet aan u
Daar lopen de meningen over uiteen
Hier woon ik - Hier?
Van binnen valt het wel mee Komt u mee naar boven? Dan zet ik koffie
U hebt 't niet gemakkelijk, hè?
Ik ben niet anders gewend Ik ben niet zo fragiel
Ik kom uit een militair nest
U weet vast wel wat dat inhoudt - Ik ben bang van niet
Dat betekent dat mij discipline is bijgebracht Een speciaal soort
Zo maakten we in de zomer vaak lange paardrijtochten
Maar ik mocht nooit naar de limonadekraam rennen
Ik kreeg te horen: 'Beheers je dorst'
'Beheers je honger'
'Beheers je emoties'
Daar heb ik veel aan gehad
En uw man? Kwam hij ook uit die traditie voort?
Mijn man was militair Hem is maar één ding geleerd:
Om te vechten, goed te vechten
Smaakt de koffie goed? - Prima
Het is surrogaat, maar ik zet het sterk
Ik ben benieuwd wat u van Ernst Janning vindt
Ik mag buiten de rechtszaal niet op de zaak ingaan
Natuurlijk niet
Ik kende hem een beetje We gingen naar dezelfde concerten
Er was 's een receptie voor Wagners schoondochter Hitler was er ook
Ernst Janning was er met z'n vrouw
Ze was erg knap Heel klein, heel teer
Nu is ze dood
Hitler was weg van haar Hij maakte avances naar haar
Hij deed dat soort dingen in een opwelling
Ik vergeet nooit hoe Ernst Janning hem terechtwees
Dat zullen niet veel mensen zo bij hem hebben gedaan Hij zei:
'Kanselier, ik vind 't niet zo erg dat u zo onbeschoft bent'
'Dat vind ik niet zo erg'
'Maar wel dat u zo bourgeois bent'
Hitler trok bleek weg, staarde naar Janning en vertrok
Smaakt de koffie echt wel?
Prima, dank u
Mensen als Janning, m'n man en ik haatten Hitler
Ik vind dat u dat moet weten En hij haatte ons
Mijn man was een echte oorlogsheld en dat kon 't korporaaltje niet hebben
En hij haatte hem omdat hij met iemand van adel was getrouwd
Hitler had ontzag voor de adel, maar hij haatte ze
Daarom is het zo ironisch wat er gebeurd is
Weet u wat er met m'n man is gebeurd?
Wat wist hij van de misdrijven die hem werden verweten?
Hij werd berecht met de andere legerleiders
Hij was slachtoffer van de wraakoefening van de overwinnaar
Het was politieke moord
Dat ziet u toch ook wel?
Ik weet niet wat ik zie
Misschien moet ik hier helemaal niet met u over praten
Maar ik wil het wel begrijpen
Dat moet
Wilt u nog koffie?
Ja, graag
We hebben Irene Hoffman
Waar? - In Berlijn
Ze is getrouwd Ze heet nu Wallner Daarom was ze onvindbaar
Wanneer komt ze? - Ze komt niet
Hoe bedoel je? - Ze wil niet
Je weet hoe 't gaat Niemand wil meer getuigen
Als ik de nachttrein neem, kan ik morgenmiddag weer terug zijn
Je hebt niet geslapen - Ik moet Hoffman hebben
Neem jij 't morgen over in de rechtszaal?
Kolonel, ik heb 't al gezegd toen u hier net was,
en ik zeg 't nog een keer: Het ligt achter ons
U kunt haar niet dwingen
Mr Wallner, ik dwing haar niet Dat mag ik ook helemaal niet
We krijgen geen medaille als we getuigen
De mensen willen niet dat Duitsers tegen Duitsers getuigen
Daar ben ik wel achter gekomen in de twee jaar dat ik hier aanklager ben
U hebt makkelijk praten
U vertrekt weer, maar wij moeten hier verder
Ik besef heus wel wat ik van u vraag
U komt hier als de Gestapo
We moeten zorgen dat ze hun straf niet ontlopen
Uiteindelijk ontlopen ze hun straf toch wel
Ze kunnen de kolere krijgen en u ook
Is Emil Hahn er ook bij?
Ja, hij staat terecht
Ernst Janning?
U hebt de winkel beneden gezien
Het is niet veel, maar het is voor ons een nieuw begin
Ze komen hier als ik naar Neurenberg ga
Dan komen ze de ramen ingooien
Ik laat de zaak dag en nacht bewaken
Je hoeft 't niet te doen, Irene - Ik vind van wel
Voor al die mensen die niet zelf meer kunnen getuigen
Je bent het niemand verplicht - Jawel
U bent het minstens één persoon verplicht
's Nachts, elke nacht
We wisten dat 't hier ooit van zou komen
Dr Geuter, herkent u die krantenkop?
Wilt u 'm even voorlezen? - 'Dood aan de rassenvervuiler'
In welke krant stond dit? - In Julius Streichers Der Strmer
Waar verwees die kop naar?
Naar de zaak Feldenstein
Wat was dat voor een zaak?
Ik maak bezwaar tegen een verband met de zaak Feldenstein
Het is de meest geruchtmakende zaak van die tijd
Daarmee worden ongewenste suggesties en emoties gewekt
Er bestaan geen ongewenste suggesties voor dit hof
Het tribunaal is geïnteresseerd in alles wat relevant is Afgewezen
Ik neem het wel over
Meneer de rechter - Ga uw gang
Welnu, waar ging het in de zaak Feldenstein om?
Een man werd beschuldigd van rassenvervuiling
Wat werd er bedoeld met 'rassenvervuiling'?
Dat is het misdrijf waarnaar verwezen werd in de Neurenberg-wetten
Niet-ariërs met 'n seksuele relatie met ariërs riskeren de doodstraf
Wanneer hoorde u voor het eerst van de zaak Feldenstein?
In september 1935 werd ik benaderd door de politie
Mr Feldenstein was gearresteerd
en had mij verzocht om hem te verdedigen
Wat was zijn sociale positie?
Hij was een bekende koopman
Hij was een leidende figuur van de joodse gemeente in Neurenberg
Wat was hem ten laste gelegd?
Hij werd verdacht van een intieme relatie
met een 16-jarig meisje, Irene Hoffman
Juist
En wat vertelde hij u daarover?
Dat 't niet waar was Hij kende het meisje en haar ouders al lang
Hij zocht haar op na hun dood
Maar er heeft nooit iets tussen hen plaatsgevonden
Dokter, wilt u het tribunaal vertellen wat er toen is gebeurd?
Hij is aangeklaagd voor het speciale hof in Neurenberg
Waar hield dat hof zitting?
Hier, in dit gebouw In deze rechtszaal
Dr Geuter, onder welke omstandigheden vond het proces plaats?
Het werd gebruikt ter promotie van het nationaal-socialisme
Het was de periode van de september- vieringen, de partijbijeenkomsten
De rechtszaal was afgeladen
Daar achterin stonden de mensen
Julius Streicher zat op de voorste rij
En er waren allemaal hoge partijfunctionarissen
Vertelt u eens wat uw verwachtingen waren van het proces in die sfeer?
Ik vreesde het ergste
toen ik zag dat Emil Hahn de officier van justitie was
Hij was zeer fanatiek
Z'n processen kenmerkten zich door onmenselijkheid
Maar ik had nog enige hoop op een goede afloop
Want op de stoel van de rechter zat Ernst Janning
Hij stond zeer goed bekend in heel Duitsland
Het was bekend dat hij z'n leven had gewijd aan het recht,
aan het rechtsbegrip
Dank u wel Dat was alles
Nog vragen?
Dank u Geen vragen
De getuige mag gaan
De officier roept Irene Hoffman-Wallner op als getuige
Steek uw rechterhand op Ik zweer bij God almachtig
dat ik de waarheid zal spreken en niets zal verzwijgen
Wilt u alstublieft uw naam zeggen
Irene Hoffman-Wallner
Mrs Wallner, kende u Lehman Feldenstein?
Wanneer hebt u hem leren kennen?
Dat was in 1925 of 1926 Ik weet het niet precies meer
Hoe oud was hij toen? - Hij was in de vijftig
En hoe oud was hij toen hij gearresteerd werd?
Hij was toen 65 - Juist
Wat was de aard van uw relatie?
We waren vrienden
Had u nog contact met hem na de dood van uw ouders?
Waarom?
We waren vrienden
Hij was eigenaar van het pand waar ik woonde
Hij moest daar vaak zijn voor zaken
Wat hebt u tegen de politie gezegd
toen ze zeiden dat u een intieme relatie met hem gehad zou hebben?
Ik zei dat dat leugens waren
Kunt u zeggen wie de officier van justitie was?
Emil Hahn
Heeft Emil Hahn u verhoord?
Wat zei hij tegen u?
Hij nam me mee naar een aparte kamer Er was verder niemand
Hij zei dat het geen zin had om mijn verklaring te herhalen
omdat niemand me zou geloven
Dat er sprake was van rassenvervuiling
en er niets anders op zat dan de dader te doden
Hij zei tegen me
dat als ik het voor Mr Feldenstein zou opnemen
ik gearresteerd zou worden wegens meineed
Wat hebt u toen geantwoord?
Ik heb herhaald wat ik al gezegd had, steeds weer
Ik heb gezegd dat ik niets anders kon zeggen
Ik kon niet liegen over iemand die me zo goed had behandeld
Bent u gearresteerd?
Mrs Wallner, zeg eens,
op welke manier
Emil Hahn optrad tijdens het proces
Hij dreef de spot
met alles wat Mr Feldenstein ter verdediging aanvoerde
Hij maakte hem bij elke gelegenheid belachelijk
Hoe reageerde het publiek daarop?
Ze lachten, telkens weer
Hoe lang duurde het proces?
Twee dagen
Werd er uitspraak gedaan aan het eind van de tweede dag?
Hoe luidde de uitspraak? - Schuldig
En wat was het vonnis?
Mr Feldenstein werd veroordeeld tot de doodstraf
Ik kreeg twee jaar gevangenisstraf wegens meineed
Wie was de president van het hof?
Ernst Janning
Zijn de vonnissen ten uitvoer gebracht?
Dank u wel Dat was alles
Nog vragen?
Ik zou graag willen dat de getuige zich beschikbaar hield
We komen met nader bewijs over de zaak Feldenstein
wanneer wij onze zaak mogen bepleiten
De getuige dient zich beschikbaar te houden
U mag nu gaan
Kolonel Lawson
Heren rechters, ik heb hier een decreet van Adolf Hitler,
waarin staat dat wie niet loyaal geacht wordt of tegenstand biedt
in het geheim gearresteerd mag worden en zonder enige vorm van proces
in een kamp kan worden opgesloten
Ik heb ook een reeks bevelen, uitgevaardigd onder dat decreet,
elk ondertekend door een van de verdachten,
op basis waarvan honderden mensen zijn opgepakt en opgesloten
Ondertekend door Friedrich Hofstetter,
Werner Lammpe,
Emil Hahn,
Ernst Janning
Heren rechters, de verdachten die hier terechtstaan,
hebben niet persoonlijk concentratiekampen geleid
Ze hebben nooit slachtoffers geslagen
of het gas in de gaskamers laten stromen
Maar zoals uit deze documenten blijkt,
hebben zij wetten vormgegeven en uitgevoerd
en vonnissen uitgesproken
die miljoenen slachtoffers noodlottig zijn geworden
Majoor Radnitz
Ik wil kolonel Lawson graag als getuige laten beëdigen
Toegestaan
Steek uw rechterhand op Ik zweer bij God almachtig
dat ik de waarheid zal spreken en niets zal verzwijgen
Diende u in het Amerikaanse leger in 1945 aan het einde van de oorlog?
Had u het bevel over troepen die concentratiekampen bevrijdden?
Bent u in Dachau en Belsen geweest?
Was u erbij toen de volgende beelden werden gemaakt?
De kaart geeft de locaties aan van de concentratiekampen
tijdens het Derde Rijk
Het concentratiekamp Buchenwald werd in 1933 gesticht
Er zaten circa 80000 mensen gevangen
Buchenwald had een spreuk:
'Breek het lichaam,
breek de geest,
breek het hart'
De ovens van Buchenwald,
bewijzen van pogingen om nog snel de lijken weg te werken
De ovens waren gemaakt door een bekend bedrijf
dat ook gespecialiseerd was in bakovens
De naam van die firma is duidelijk te lezen
Diverse afvalproducten van Buchenwald,
aan de lokale bevolking getoond door een geallieerde officier
Allerlei borstels
Schoenen, van volwassenen en kinderen
Brillen
Gouden tanden, omgesmolten,
eens per maand naar de medische afdeling van de Waffen SS gestuurd
Een lampenkap van mensenhuid
Huid gebruikt voor schilderijen, veelal van obscene aard
De hoofden van twee Poolse arbeiders,
gekrompen tot een vijfde van de normale grootte
Een menselijk bekken, gebruikt als asbak
Kinderen met tatoeages
die erop duidden dat ze opgeruimd zouden worden
Soms werd de kinderen genade getoond
Ze kregen morfine om ze te verdoven voor ze werden opgehangen
Een van de artsen vertelde dat ze touw om hun nek deden
en, zo zei de arts het letterlijk:
'Ze werden als schilderijen opgehangen aan haken in de muur'
Mensen die in veewagens waren aangekomen,
zonder eten, zonder zuurstof,
die de reis naar Dachau niet hadden overleefd
Honderden gevangenen werden gebruikt voor wrede medische experimenten
Een getuige van een executie in Dachau beschreef het volgende:
'Gevangenen moesten hun kleren ophangen'
'Er werd gezegd dat ze gingen douchen'
'Toen gingen de deuren op slot'
'Zyklon B werd door speciale openingen naar binnen gelaten'
'Je kon het gekreun en gekerm horen'
'Na twee of drie minuten was het stil'
Met de dodentransporten kwamen 90000 mensen uit Slowakije,
65000 uit Griekenland,
11000 uit Frankrijk,
90000 uit Nederland,
400000 uit Hongarije,
250000 uit Polen en Opper-Silezië,
en 100000 uit Duitsland
En dit is gefilmd toen Britse troepen het kamp Belsen bevrijdden
Vanwege de hygiëne moesten de lijken met een bulldozer begraven worden
Van wie waren die lichamen?
Van inwoners van elk bezet land in Europa
Twee derde van de joden in Europa uitgeroeid
Meer dan zes miljoen,
volgens rapporten op basis van de cijfers van de nazi's
Maar het werkelijke aantal
Niemand die het weet
Hoe durven ze ons dat te laten zien?
We zijn geen beulen We zijn rechters
Zo zal het toch niet echt zijn geweest?
Er waren wel executies, maar toch niet op die schaal?
Pohl
Jij hebt die concentratiekampen geleid, samen met Eichmann
Ze zeggen dat we miljoenen mensen hebben vermoord
Hoe kan dat nou?
Zeg 't dan Dat is toch niet mogelijk?
Het is wel mogelijk
Hoe dan?
Praktisch gezien?
Het hangt van je faciliteiten af
Zeg dat je twee kamers voor 2000 man per stuk hebt
Reken maar uit
Je kunt er in een half uur 10000 om zeep helpen
Je hebt niet eens bewakers nodig
Je zegt dat ze onder de douche gaan
en in plaats van het water zet je de gaskraan open
Het vermoorden is het probleem niet De lijken wegwerken,
dat is het probleem
Sorry dat ik zo laat ben
Ik was bezig voor de wederopbouwcommissie
Ik heb folders bij me om uit te zoeken wat je moet bekijken
Het Albrecht Dürer Haus, het museum
Wanneer schikt het je? - Maakt niet uit
Wilt u bestellen? - Zal ik helpen met het menu?
Ik hoef eigenlijk niets
Een glas moezelwijn, graag
Wat is er?
Niets Ik heb gewoon geen honger
Deze dagen waren heel belangrijk voor me
In welk opzicht?
U beseft niet dat ik eigenlijk een heel provinciale man ben
Ik was één keer eerder het land uit geweest
Als zandhaas in de Eerste Wereldoorlog
Toen vroeg ik me af hoe 't in dit soort steden zou zijn
Voor mij was 't ook belangrijk - Hoezo?
M'n idee over de Amerikanen is hersteld
Het idee dat ik had toen ik in jouw land woonde
Helaas is het geen verhaal uit een tijdschrift
In dat geval hadden twee mensen zoals wij, de snel ouder wordende jurist
De snel ouder wordende jurist en de knappe weduwe
hadden hun problemen overwonnen en rondgereisd over land of zee
Ik heb Mr Perkins gesproken
Hij zei dat ze die beelden hadden laten zien
Kolonel Lawsons lievelingsbeelden
Hij laat geen gelegenheid voorbijgaan
Kolonel Lawsons eigen gruwelkabinet
Denk je zo over ons? Denk je dat we daarvan wisten?
Denk je dat we vrouwen en kinderen wilden vermoorden?
Geloof je dat echt? Nou?
Ik weet niet wat ik moet geloven
Goeie genade, we zitten hier samen te drinken
Hoe kun je nou denken dat we 't wisten? We wisten 't niet
We wisten 't niet
Het lijkt erop dat niemand in dit land ervan wist
Mrs Bertholt, uw man behoorde tot de legertop
En ik zeg je dat hij er niets van wist
Himmler, Goebbels, de SS wist wat er gebeurde
Wij wisten er niets van
Luister, zulk soort dingen gebeurden aan beide kanten
Mijn man is z'n leven lang militair geweest
Hij had recht op een militaire dood
Ik heb gevraagd of hij een eervolle dood mocht sterven
Ik heb allerlei functionarissen erom gesmeekt
Dat hij de waardigheid van een vuurpeloton kreeg
Je weet wat er is gebeurd
Hij is opgehangen met de rest Sindsdien weet ik wat haat is
Ik kwam het huis niet uit, ik dronk alleen maar
Ik voelde overal haat Ik haatte elke Amerikaan die ik kende
Maar met haat kun je niet leven Dat weet ik
Dan, we moeten kunnen vergeten als we verder willen leven
Herr Rolfe
Heren rechters
Gisteren heeft het tribunaal beelden gezien
Het waren
schokkende beelden
Verschrikkelijke beelden
Als Duitser
schaam ik me dat zoiets in mijn land is gebeurd
Het is nooit en te nimmer te rechtvaardigen,
over hoeveel generaties of over hoeveel eeuwen ook
Maar
naar mijn mening is het onjuist
onfatsoenlijk
en uiterst onbillijk van de officier
om zulke beelden te tonen bij dit proces, in deze zaal, op dit moment,
aan deze verdachten
Ik kan niet genoeg bezwaar aantekenen tegen zulke tactieken
Wat wil de officier eigenlijk aantonen?
Dat alle Duitsers verantwoordelijk waren voor deze gebeurtenissen?
Of dat ze er zelfs maar weet van hadden?
Want als hij dat wil,
dan geeft hij geen feiten
en dat weet hij
Uit het geheime karakter van de operaties, de locaties van de kampen,
de slechte verbindingen aan het eind van de oorlog,
toen het dodental in de miljoenen liep,
blijkt wel dat hij niet de waarheid weergeeft
De waarheid is dat deze wreedheden werden begaan door enkele fanatici
De misdadigers
Zeer weinig Duitsers wisten ervan
Zeer weinig
Niemand van ons wist wat er gebeurde op de locaties uit deze beelden
Niemand
Maar het meest ironische van alles is wel
dat die beelden juist aan deze verdachten zijn getoond,
mannen die hun positie maar om één reden bleven bekleden:
Om erger te voorkomen
Wie is er moediger?
Degene die vertrekt of ontslag neemt in tijden van gevaar?
Of degene die op zijn post blijft en z'n eigen veiligheid op het spel zet?
De verdediging heeft verklaringen en documenten
van vele vluchtelingen die vertellen hoe Ernst Janning hen gered heeft
We zullen laten zien hoe vaak Ernst Janning vonnissen heeft verzacht
Zonder zijn invloed was de uitkomst vaak veel erger geweest
We zullen laten zien
dat Ernst Jannings lijfarts een niet-ariër was
Een joodse man die hij met gevaar voor eigen leven z'n werk liet doen
De verdediging laat verklaringen zien
van vermaarde juristen van over de hele wereld,
die menen dat bijzondere overwegingen aan de orde zijn
omdat Ernst Jannings gehele oeuvre slechts één enkel uitgangspunt kende:
Het streven om het recht en het rechtsbegrip te beschermen
Wat heeft de officier hiertegenover te stellen?
De officier
levert tegen Ernst Janning slechts één stuk tastbaar bewijs
De zaak Feldenstein, een notoire zaak die nooit heropend had moeten worden
Een zaak waar de verdediging nu wel op zal moeten ingaan
De verdediging roept Mrs Elsa Lindnow op
Steek uw rechterhand op Ik zweer bij God almachtig
dat ik de waarheid zal spreken en niets zal verzwijgen
Mrs Lindnow
Wat is uw beroep? - Ik ben schoonmaakster
Waar werkt u?
Op nummer 345 aan de Grosseplatz
Kende u Lehman Feldenstein? - Die kende ik
In welke hoedanigheid? - Hij was mijn werkgever in 1935
Kent u Mrs Irene Hoffman-Wallner?
In welke hoedanigheid? - Ze huurde een woning in het pand
Hebt u Miss Hoffman en Mr Feldenstein wel eens samen gezien?
Hoe kwam dat?
Mr Feldenstein kwam Miss Hoffman opzoeken in haar appartement
Vaak? - Vrij vaak
Gebeurde het wel eens dat u daarbij iets bijzonders opviel?
Ik heb 's gezien dat Miss Hoffman Mr Feldenstein bij haar deur kuste
Is u nog vaker iets opgevallen? - Ja, nog één keer
Wat was dat? - Ik kwam bij Miss Hoffman binnen
Ik wilde schoonmaken en dacht dat er niemand was
Ik zag Miss Hoffman bij Mr Feldenstein op schoot zitten
Dank u Dat was alles
Koptelefoon, graag
Mrs Lindnow, wat is uw politieke overtuiging?
Politiek?
Bezwaar
Haar politieke overtuiging is niet relevant
Kolonel Lawson probeert wederom de emoties van het hof te bespelen
Bezwaar afgewezen
Wilt u antwoord geven
Was u lid van de nationaal-socialistische partij?
Ja, inderdaad
Dat waren we verplicht
Wanneer bent u lid geworden van de nazi-partij?
In 1933
Waren alle Duitsers in 1933 verplicht om lid te worden van de nazi-partij?
Geeft u antwoord
Bent u onder dwang lid geworden van de nazi-partij?
Dat was alles
De getuige mag gaan
De verdediging mag verder gaan
De verdediging roept Irene Hoffman-Wallner op
U staat nog onder ede
Mrs Wallner, bent u hier vrijwillig gekomen?
Hebt u zich vrijwillig als getuige gemeld?
Is 't niet zo dat de officier u gevraagd heeft?
Is 't niet naar voor u om hier te komen?
Het is altijd naar om zoiets weer te moeten beleven
Dat strookt met de informatie die ik heb,
waaruit blijkt dat u niet wilde komen
De Neurenberg-wetten werden op 15 september 1935 van kracht
Waar was u toen? - In Neurenberg
Wist u van die wetten? Dat 'n fysieke relatie met joden verboden was?
Wist u dat in Neurenberg, en met name in Neurenberg,
niet alleen zo'n relatie met joden, maar ieder contact afgekeurd werd?
Besefte u dat u persoonlijk gevaar liep?
Dat besefte ik
Maar je verbreekt toch geen vriendschapsband omdat
Dat is een andere vraag Die vraag heb ik u niet gesteld
Besefte u dat? - Ja, dat besefte ik
En toch bleef u contact houden?
Het is gebleken dat Mr Feldenstein snoep en sigaretten voor u kocht
Kocht hij ook soms bloemen voor u?
Hij kocht allerlei dingen voor me
Omdat hij heel aardig was Hij was de aardigste man die ik kende
Kent u de getuige? Mrs Elsa Lindnow
Jawel
Was ze schoonmaakster in uw woning?
Kwam Mr Feldenstein wel eens bij u thuis?
Hoe vaak?
Dat weet ik niet meer
Een paar keer?
Vaak?
Hebt u hem gekust? - Dat klopt
Hebt u hem meer dan één kus gegeven?
Maar niet op de manier zoals u suggereert
Hij was als een vader voor me Hij was meer dan een vader
Meer dan een vader? Hebt u bij hem op schoot gezeten?
De verdediging probeert de getuige een bekentenis af te dwingen
Afgewezen
Hier wordt een juridisch schandaal nog eens overgedaan
Kolonel Lawson, het tribunaal bepaalt de regels, niet de officier
Gaat u verder - Hebt u op z'n schoot gezeten?
Ja, maar dat had geen immoreel of pervers karakter
Hebt u op z'n schoot gezeten?
Ja, maar
U hebt op z'n schoot gezeten En verder?
Er is niets gebeurd van wat u suggereert
Wat hebt u nog meer gedaan?
Wat probeert u te doen?
Probeert u soms
Waarom laat u me de waarheid niet spreken?
Die willen we horen, de waarheid
U erkent dat u elkaar bleef zien, dat hij bij u thuis kwam,
dat u hem heeft gekust en op z'n schoot heeft gezeten
Wat erkent u nog meer?
Niets Er is niets gebeurd van wat u nu suggereert
Wat nog meer? - Er is niets gebeurd
Hou op
Wat erkent u verder nog?
Herr Rolfe
Gaan we nu weer beginnen?
Meneer de rechter, de spanning is zo groot dat de verdachte niet beseft
Ik besef het terdege
De verdachte wil 'n verklaring afleggen
De verdediging heeft het recht - Orde
Wil de verdachte een verklaring afleggen?
Inderdaad, ja
De verdediging heeft het recht om
De verdachte mag nu een verklaring afleggen
Ik wil mijn cliënt spreken - Hij mag nu z'n verklaring afleggen
De zitting is verdaagd naar morgen 1030 uur
Wat doet u toch?
Wat bent u nu eigenlijk van plan?
Ze hebben Göring, Frank, Streicher Dat is voorbij
Denkt u dat ik geniet van m'n taak als raadsman in deze zaak?
Ik heb dingen moeten doen waar ik van huiverde
Waarom ik ze toch gedaan heb?
Omdat ik het Duitse volk iets wil geven
Een greintje waardigheid Ik wil deze processen tegenhouden
Als ze elke Duitser zoals u zwartmaken,
krijgen we nooit meer zelfbeschikkingsrecht
We moeten vooruit kijken Omzien heeft geen zin
Wilt u dat de Amerikanen hier blijven?
Ik kan u beelden laten zien van Hiroshima en Nagasaki
Duizenden verkoolde lichamen
Vrouwen en kinderen
Zij zijn moreel toch superieur?
Wat willen ze met ons? Ze hebben geen benul van onze problemen
Wat moet ik tegen u zeggen?
Wat moet ik zeggen om u te overtuigen?
U hoeft helemaal niets te zeggen
Niets
Niets heeft de crisis kunnen temperen
Vanmiddag is het treinverkeer tussen westelijke zones en Berlijn gestaakt
De landblokkade is nu compleet
Wat gaan we nu doen, generaal? Terugtrekken?
Terugtrekken onder druk zou onze positie in de wereld aantasten
Dan rukken de communisten op
En die processen? Hoe staat u daar nu tegenover?
We kunnen er niet onderuit, maar we moeten er meer vaart achter zetten
Wat gebeurt er als ze onze toestellen beschieten?
Dat zullen we wel merken als het ooit gebeurt
De strudel is echt heerlijk - Nee, dank je
Dan, ik ben net terug uit Berlijn, zoals je weet
Ik denk niet dat 't uit de hand gaat lopen
Er komt wel een overlevingsstrijd, de komende tien of twintig jaar
Duitsland is daarin cruciaal
ledere scholier die aardrijkskunde heeft, weet dat
Wat bedoel je precies?
Wat ik wil zeggen is dit:
Niemand probeert je oordeel te beïnvloeden,
maar je moet dat wel inzien Zo ligt 't nu eenmaal
Het is niet anders, heren We kunnen er niet omheen
We kunnen alle hulp gebruiken
We hebben de steun van het Duitse volk nodig
Nog een stuk strudel, heren?
Herr Janning, u hebt het woord
Ik wil een verklaring afleggen betreffende de zaak Feldenstein
Want 't was het belangrijkste proces van die tijd
Het is van belang dat niet alleen het tribunaal het begrijpt,
maar ook het hele Duitse volk
Maar om het te kunnen begrijpen,
is het van belang om die periode te begrijpen
Er heerste een sfeer van onrust
Een sfeer van schande, van vernedering Er heerste honger
We hadden wel een democratie, maar die werd van binnenuit verscheurd
Bovenal heerste er angst
Angst voor het heden, angst voor de toekomst,
angst voor onze buren
en angst voor onszelf
Alleen als u dat inziet,
kunt u inzien wat Hitler voor ons betekende
Want hij hield ons voor:
'Hoofd omhoog Wees er trots op dat u Duits bent'
'Er zijn duivels onder ons: Communisten, joden, zigeuners'
'Als die duivels verdwenen zijn, is uw ellende ook verdwenen'
Het was het aloude verhaal van de zondebok
En zij die beter wisten?
Wij, die wisten dat 't leugens waren, en nog erger?
Waarom zwegen we? Waarom deden we eraan mee?
Omdat we van ons land hielden
Wat geeft het als een paar politieke extremisten hun rechten kwijtraken?
Of een paar etnische minderheidsgroepen?
Het is een tijdelijke fase Het is van voorbijgaande aard
Het verdwijnt wel weer
Hitler zelf zal ook wel weer verdwijnen
'Het land is in gevaar We marcheren uit de schaduw'
'We gaan voorwaarts' 'Voorwaarts' is het devies
En de geschiedenis leert hoeveel succes we hebben gehad
Het succes overtrof al onze verwachtingen
De elementen haat en macht waarmee Hitler het land fascineerde,
fascineerden de hele wereld
We hadden ineens machtige medestanders
Wat ons in een democratie onthouden werd, was nu ineens bereikbaar
De wereld zei: 'Vooruit, neem maar'
'Neem Sudetenland maar En Rheinland Remilitariseer 't maar
'Neem heel Oostenrijk maar'
En toen we op een dag om ons heen keken,
zagen we dat 't gevaar slechts was toegenomen
Het ritueel begon in deze zaal
en raasde door het land, als een epidemie
Wat als een tijdelijke fase was begonnen,
was een manier van leven geworden
Meneer de rechter,
ik had er vrede mee om er hier het zwijgen toe te doen
Ik had er vrede mee om me op de achtergrond te houden
Ik had er zelfs vrede mee om Herr Wolfe mijn naam te laten zuiveren
Tot ik besefte dat hij daar alleen in zou slagen
door de geest weer uit de fles te laten
U hebt 't gezien Hij heeft 't hier in deze zaal gedaan
Hij suggereerde dat het Derde Rijk 't goed voor had met het volk
Hij suggereerde dat we mannen steriliseerden om het land te helpen
Hij suggereerde dat die oude jood toch met dat jonge meisje naar bed is geweest
Wederom wordt dat gedaan uit liefde voor het vaderland
Het valt niet mee om de waarheid te spreken
Maar de enige manier om Duitsland te redden,
is door onze schuld te erkennen
hoe groot de pijn en de vernedering ook mogen zijn
Ik had mijn vonnis in de zaak-Feldenstein al klaar
voordat ik hier binnenkwam
Ik had 'm hoe dan ook veroordeeld Het was geen proces
Het was een offerritueel, met Feldenstein als 't weerloze lam
Meneer de rechter, de verdachte beseft niet wat hij zegt
Hij ziet de gevolgen niet in - Die zie ik zeker wel in
Mijn raadsman wil u doen geloven
dat we niets wisten van de concentratiekampen
Niets wisten
Waar waren we?
Toen Hitler zijn haat spuwde in de Rijksdag?
Toen onze buren 's nachts naar Dachau werden gesleept?
Toen elk dorp in Duitsland perrons had
waar kinderen per veewagen op transport werden gesteld?
Waar waren we toen ze 's nachts om hulp riepen?
Waren we doof? Stom? Blind?
Ik maak bezwaar
Mijn raadsman zegt dat we niet wisten dat er miljoenen uitgemoord werden
Hij komt met het excuus
dat we alleen wisten dat er honderden uitgemoord werden
Zijn we dan ook maar iets minder schuldig?
Als we de details niet kenden,
was dat alleen omdat we die niet wilden weten
Verrader - Orde
Zorg dat die man blijft zitten
Ik ga de waarheid vertellen
Ik ga de waarheid vertellen, al spant de hele wereld ertegen samen
Ik ga de waarheid vertellen over het ministerie van Justitie
Werner Lammpe, een oude man die nu boven z'n bijbel huilt
Die profiteerde van de onteigening
van iedereen die hij naar een kamp stuurde
Friedrich Hofstetter, de goede Duitser, die bevelen kon opvolgen,
die talloze mensen die voor hem verschenen liet steriliseren
Emil Hahn,
de immorele, corrupte fanaticus,
geobsedeerd door het kwaad in hemzelf
En Ernst Janning,
de ergste van allemaal
omdat hij wist wat voor mensen het waren en toch met ze meedeed
Ernst Janning, die zijn leven degradeerde
tot een uitwerpsel
omdat hij zich bij hen aansloot
Meneer de rechter,
het is mijn plicht om Ernst Janning te verdedigen
en toch zegt Ernst Janning dat hij schuldig is
Zonder twijfel voelt hij zich schuldig
Hij heeft de fout gemaakt om met de nazi-beweging mee te werken,
in de hoop dat het goed was voor z'n land
Maar als hij schuldig wordt bevonden,
zijn er ook anderen, die ook hebben meegewerkt,
die ook schuldig bevonden dienen te worden
Ernst Janning zei: 'Het succes overtrof al onze verwachtingen'
Waarom hadden we succes, meneer de rechter?
Hoe zat 't met de rest van de wereld?
Kende men de bedoelingen van het Derde Rijk niet?
Had men de woorden van Hitler niet over de hele wereld gehoord?
Waren z'n bedoelingen uit Mein Kampf niet overal te lezen geweest?
Is de Sovjetunie niet aansprakelijk,
door het pact van 1939 met Hitler, waardoor hij ten strijde kon trekken
Moeten we Rusland nu schuldig verklaren?
Is het Vaticaan niet aansprakelijk,
dat in 1933 een concordaat met Hitler sloot,
waarmee hij enorm veel prestige won?
Moeten we het Vaticaan nu schuldig verklaren?
Is Winston Churchill niet aansprakelijk,
die in 1938 in een open brief aan de Times schreef -
In 1938, meneer de rechter
'Als Engeland in nood verkeerde, smeekte ik God
om een krachtdadig mens als Adolf Hitler te sturen'
Moeten we Churchill nu schuldig verklaren?
Is de Amerikaanse industrie niet aansprakelijk
die Hitler hielp met herbewapenen en daar garen bij spinde?
Moeten we die nu ook schuldig verklaren?
Nee, meneer de rechter
Niet alleen Duitsland is schuldig
De hele wereld heeft Hitler in het zadel geholpen
Je kunt niet één verdachte veroordelen
of spreken over de Duitse volksaard die Hitler aan de macht hielp,
zonder woorden vuil te maken
aan de Russen, aan Churchill of aan de Amerikaanse industrie
Ernst Janning zei dat hij schuldig was
Als dat zo is, is de schuld van Ernst Janning de schuld van de hele wereld
Niets meer en niets minder
Majoor, we moeten de militaire gouverneur alle mogelijke hulp geven
We moeten per dag 700 ton de lucht in krijgen
Dit is een hele operatie
Ooit gedacht dat we kool en tomaten in die kisten zouden vervoeren?
Tad, we zijn al heel lang vrienden
Daarom heb ik je laten komen
Wat ga je morgen doen in de rechtszaal?
Dat weet je donders goed
Ik weet wat je 't liefst zou doen: Ze opsluiten en de sleutel weggooien
Maar je weet wat er aan de hand is
Ja, ik weet wat er aan de hand is
Jij bent militair Jij weet wat ons te wachten staat
Ik zal eerlijk zijn
Ik weet niet wat er gebeurt als ze zo'n vliegtuig gaan beschieten
Maar één ding weet ik wel: Als Berlijn valt, valt Duitsland ook
Als Duitsland valt, valt Europa ook
Zo staan de zaken ervoor
Matt, ik ga het onderste uit de kan halen
En jij, noch het Pentagon, noch God zelf
Tegen wie denk je dat je 't hebt?
Toen jij Dachau binnentrok, was ik er ook bij Denk je dat ik 't vergeet?
Je staat niet onder mijn bevel
Maar ik wil je één ding meegeven:
We hebben het Duitse volk nodig
En die krijg je niet als je hun leiders zware celstraffen geeft
Overleven is het belangrijkste
Zo goed mogelijk, maar in elk geval overleven
Vertel nou eens, Matt
Waar ging die oorlog nou om?
Waar ging die nou om?
Tot zover de presentatie van de bewijsstukken
tegen deze verdachten
Heren rechters,
in de drie jaar sinds het einde van de oorlog
is de mensheid niet het Beloofde Land binnengegaan
Bij ons is de angst voor oorlog weer opgelaaid
en moeten we wederom onze veiligheid in het oog houden
Men praat over de koude oorlog en er sneuvelen mensen in echte oorlogen
En de echo's van vervolging en wreedheden
zullen niet verstommen
Deze gebeurtenissen hebben invloed op wat hier plaatsvindt
Maar ergens te midden van deze gebeurtenissen
moet de verantwoordelijkheid voor de wandaden die hier zijn belicht
in het juiste perspectief worden geplaatst
En dat is de beslissing waar u voor staat
Het is het dilemma van onze tijd
Het is een dilemma
waarvoor u zich gesteld ziet
Tot zover mijn requisitoir
De verdachten hebben nu het woord
Verdachte Emil Hahn mag het tribunaal toespreken
Heren rechters, ik ontloop de verantwoording voor mijn daden niet
Integendeel, ik onderstreep ze hier publiekelijk
Maar ik zal niet de lijn van anderen volgen
Ik keur niet vandaag ons beleid af terwijl ik 't gisteren goedkeurde
Duitsland vocht voor zijn leven
We moesten ingrijpen met het oog op de vijand
Ik heb geen spijt van die maatregelen
We waren een bolwerk tegen de bolsjewieken,
een pijler onder de Westerse cultuur
Een bolwerk en een pijler die het Westen had moeten sparen
Verdachte Friedrich Hofstetter heeft het woord
Ik heb mijn land mijn hele leven gediend,
welke positie ik ook bekleedde,
loyaal, zuiver van hart en zonder kwade bedoelingen
Ik heb gehandeld vanuit het hoogste beginsel dat in mijn beroep geldt
Het beginsel dat zegt
dat 't eigen rechtsgevoel ondergeschikt is aan de geldende orde
Men moet zich afvragen hoe de wet luidt
en niet of die ook rechtvaardig is
Als rechter kon ik niets anders doen
Ik denk dat u mij, en miljoenen Duitsers zoals ik
die hun vaderland dachten te dienen,
niet schuldig zult achten
Werner Lammpe heeft het woord
Heren rechters
Verdachte Ernst Janning heeft het woord
Ik heb alles gezegd wat ik wilde zeggen
Alle verklaringen en argumenten zijn aangehoord
Er rest het tribunaal alleen nog de taak om een beslissing te nemen
De zitting is tot nader order geschorst
Ik heb precedenten die raken aan de kern van deze zaak,
het conflict tussen trouw aan internationale wetten
en de wetten van het eigen land
Dan, we moeten nog een berg papier doorwerken
Wat zit je te bekijken?
Ik keek naar een paar foto's die bij de arrestatiebevelen zaten
Wat voor foto's?
Dit is Petersen voordat hij geopereerd werd
Dit is Irene Hoffman
Ze is echt ooit zestien geweest, hè?
Feldenstein
En deze jongen - hij was op z'n hoogst veertien -
is geëxecuteerd wegens kritiek op het Rijk
'Op bevel van rechter Friedrich Hofstetter'
Wat relevanter is voor de juridische kern van de zaak
is de rede van de Franse aanklager voor het internationale tribunaal
'Het ligt voor de hand dat in moderne staten
alleen zij verantwoording dragen die direct voor de staat werken'
'Alleen zij kunnen gegeven bevelen beoordelen,
alleen zij kunnen vervolgd worden'
Dit is van professor Jahreiss:
'Berechting van oorlogsmisdadigers'
Op basis hiervan zie ik niet dat de officier
voldoende argumenten heeft om de aanklacht hard te maken
Ongeacht de feiten kunnen we niet concluderen
dat je deze mensen misdaden tegen de menselijkheid kunt verwijten
Wat jij, Dan? - We zijn al de hele dag bezig
Als 't nu nog niet helder is
Ga je die precedenten nog bekijken?
Interesseert het je niet?
Jawel, Curtiss Je had 't over misdaden tegen de menselijkheid,
en je zei dat de verdachten zich niet hoefden te verantwoorden Leg 's uit
Dat heb ik net gedaan - Misschien wel
Maar ik hoor alleen formeel geklets en gerationaliseer
Toen ik rechter werd,
wist ik dat je bepaalde mensen met rust moest laten
Als ik rechter wilde blijven, moest ik dat doen
Maar ik kan toch niet de moord op zes miljoen mensen negeren?
Hij bedoelt niet - Je hoeft niets te negeren
Ik vraag me alleen af of je dit beleid moet voortzetten
Je zei dat ze niet verantwoordelijk waren voor hun daden
Dat moet je me 's uitleggen En wel heel precies
De zitting is geopend God zegene de VS en dit edelachtbare tribunaal
Dit proces heeft acht maanden geduurd
De dossiers tellen meer dan 10000 pagina's
en beide partijen hebben hun argumenten aangevoerd
Gewone moorden en wreedheden
vormen niet het zwaartepunt van de tenlastelegging
De aanklacht luidt welbewuste deelname
aan een door de overheid opgezet systeem van geweld en onrecht,
in strijd met elk moreel en juridisch principe van elk beschaafd land
Het tribunaal heeft het dossier bestudeerd
en heeft daarin overvloedig bewijs aangetroffen
om de aanklachten tegen deze verdachten gegrond te verklaren
Herr Rolfe heeft in zijn uiterst behendig opgezette pleidooi
aangegeven dat er ook anderen waren
met eindverantwoordelijkheid voor wat er in Duitsland is gebeurd
Daarin schuilt een kern van waarheid
De werkelijke klagende partij in deze rechtszaal is de beschaving
Maar het tribunaal meent wel dat deze verdachten
verantwoordelijk zijn voor hun daden
Mannen die in hun zwarte gewaden
anderen hebben berecht
Mannen die hebben meegewerkt aan het uitvoeren van wetten en decreten
die louter het uitmoorden van mensen ten doel hadden
Mannen die in uitvoerende functies
actief deelnamen aan de handhaving van deze wetten,
die zelfs volgens de Duitse wet onwettig waren
De basis van het strafrecht in elke beschaafde samenleving
heeft één kenmerk gemeen:
Een ieder die een ander aanzet tot moord,
een ieder die het dodelijke wapen voor het misdrijf aanreikt,
een ieder die medeplichtig is aan het misdrijf
is schuldig
Herr Rolfe stelt verder dat de verdachte Janning
een uitmuntend jurist was
en in het belang van zijn land dacht te handelen
Dat bevat ook een kern van waarheid
Janning is zonder meer een tragische figuur
Hij walgde vast van het kwaad dat hij verrichtte
Maar begrip voor zijn wroeging mag niet leiden tot veronachtzaming
van zijn aandeel aan de marteling en de dood van miljoenen mensen
Janning illustreert de verpletterende conclusie van deze rechtszaak
Als hij en de andere verdachten ziekelijke beesten waren geweest,
als alle nazi-leiders sadistische monsters en maniakken waren geweest,
had deze zaak evenveel morele implicaties
als een aardbeving of een andere natuurramp
Maar dit proces heeft aangetoond dat ten tijde van een nationale crisis
gewone en zelfs capabele en buitengewone mensen
zich schuldig maken aan gruweldaden die elke beschrijving tarten
Wie het proces gevolgd heeft, zal ze nooit vergeten
Mannen gesteriliseerd om hun politieke overtuiging,
vriendschap en vertrouwen bespot,
kinderen vermoord
Het kan zomaar gebeuren
Ook in ons land zijn er mensen
die 't hebben over het land beschermen, over overleven
Elke natie staat ooit voor een beslissing
Zodra de vijand 't voor het zeggen heeft,
lijkt overleven alleen mogelijk door te doen als de vijand,
opportunistisch te handelen, de andere kant op te kijken
Het antwoord daarop is overleven als wat?
Een land is geen rots
Het is geen verlengstuk van jezelf Het is waar het voor staat
Juist als ergens voor staan moeilijker is dan ooit
Tegenover de hele wereld
maken wij bekend dat wij hier in ons oordeel voor het volgende staan:
Rechtvaardigheid, waarheid
en de waarde van een individu
Het tribunaal vraagt de verdachte Hahn om op te staan
Emil Hahn, het tribunaal acht u schuldig
en veroordeelt u tot levenslang
Morgen wordt u door de bolsjewieken veroordeeld
Het tribunaal vraagt de verdachte Hofstetter om op te staan
Friedrich Hofstetter,
het tribunaal acht u schuldig en veroordeelt u tot levenslang
Het tribunaal vraagt de verdachte Lammpe om op te staan
Werner Lammpe,
het tribunaal acht u schuldig en veroordeelt u tot levenslang
Het tribunaal vraagt de verdachte Ernst Janning om op te staan
Ernst Janning,
het tribunaal acht u schuldig en veroordeelt u tot levenslang
Hij begrijpt het niet
Hij begrijpt het gewoon niet
Hij begrijpt het wel
Rechter Ives heeft 'n afwijkende mening
Ik wil er met nadruk op wijzen dat ik mij distantieer van de uitspraak
die rechter Haywood heeft voorgelezen en waar rechter Norris mee instemt
De kwestie van de verdachten
die met hun handelen hun land meenden te dienen,
is geen zaak waarover alleen in een rechtszaal kan worden beslist
Er kan alleen objectief over worden beslist
in de komende jaren, in z'n ware historisch perspectief
Waar laat ik deze boeken? - Doe maar in de kist
Meneer de rechter, dit is voor u, voor in het vliegtuig
Als u nog meer eten meegeeft, kan er niks meer bij
Maar het is uw lievelingsstrudel - Dank u Voor alles
Ik zet 't wel in de auto
Tickets, paspoort Uw instapkaart ligt op het vliegveld
Ik zie u daar uiterlijk om drie uur
Doe de groeten aan Miss hoe heet ze?
Scheffler Elsa
Dat heb ik aan u te danken
Amerikanen zijn vandaag niet erg populair in Neurenberg
Goedemiddag, meneer de rechter
Ik ben hier op verzoek van Ernst Janning
Hij wil u graag spreken
Ik wil net naar het vliegveld gaan
Hij zei dat hij 't heel erg op prijs zou stellen
Hebt u de uitspraak in de IG Farben-zaak gehoord?
Ze zijn vrijgesproken of tot lichte straffen veroordeeld
Het vonnis is net bekend - Ik had 't nog niet gehoord
Ik wil met u wedden
Ik wed nooit - Alleen om de eer
Binnen vijf jaar zijn de mensen die u levenslang hebt gegeven weer vrij
Ik heb u de afgelopen maanden bewonderd
Vooral uw gebruik van de logica is briljant
Dus wat u net zei, zou heel goed kunnen gebeuren
Het is logisch, gezien de tijd waarin wij leven
Maar logisch is niet altijd juist
En niets ter wereld kan dat juist maken
Er is iemand voor u
Gaat u zitten
Dank u U wilde me spreken
Ja Ik wilde u iets geven
Een dossier
Een dossier met mijn zaken, de zaken die ik me nog herinnerde
Ik wil ze aan iemand geven die ik kan vertrouwen,
iemand die ik tijdens het proces heb leren kennen
Ik zal goed op ze passen
Ik weet dat u onder druk bent gezet
U zult veel kritiek krijgen Uw vonnis zal weinig bijval oogsten
Maar als 't iets voor u betekent,
u hebt het respect verdiend van minstens een van de veroordeelden
In het licht van alles wat juist is, was het een rechtvaardig vonnis
Wat u in de rechtszaal zei, moest gezegd worden
Ik heb u gevraagd te komen
Die mensen, die miljoenen mensen
Ik wist niet dat 't daarop uit zou lopen
U moet me geloven
Herr Janning, daar liep het op uit
toen u voor 't eerst bewust een onschuldige ter dood veroordeelde
DE PROCESSEN IN DE AMERIKAANSE ZONE DUURDEN TOT 14 JULI 1949
ER WERDEN 99 VERDACHTEN TOT CELSTRAFFEN VEROORDEELD
GEEN VAN HEN ZIT NU NOG ZIJN STRAF UIT
Gedownload van www.ondertitel.com